سه عامل اصلی ایجاد یک عادت جدید

سه عامل اصلی ایجاد یک عادت جدید

توی این مقاله می‌خواهیم در مورد سه عامل اصلی ایجاد یک عادت جدید صحبت کنیم.

تا حالا پازل حل کردین؟ اینکه بشینین و یه سری قطعات کوچک رو کنار هم قرار بدین تا یه شکل درست حسابی و قشنگ رو ایجاد کنید؟

خیلی از رفتارهای ما دقیقاً مثل پازل می‌مونه. برای اینکه بتونیم یک رفتار درست داشته باشیم و به نتیجه دلخواه برسیم، باید یک پازل رو حل کنیم! پازلی که اینجا در نظر گرفتیم سه تا قسمت داره و با در کنار هم قرار گرفتن اونها به نتیجه دلخواهمون می‌رسیم.

سه قسمت اصلی پازل ما عبارتند از اراده، انگیزه و عادت


سه عامل اصلی

زمانی که می‌خواهیم کاری رو انجام بدیم خیلی اوقات پیش میاد که وسط کار رهاش می کنیم. یعنی برای انجام دادن کاملش اراده کافی نداریم، چون انگیزه انجام اون رو نداریم. در نتیجه در میانه راه اراده ما هم از دست میره و به همین خاطر هم هست که عادتی رو که دوست داریم در ما شکل بگیره به وجود نمیاد.

بذارید قبل از اینکه بخواهیم در مورد اراده، انگیزه و عادت صحبت کنیم، مقداری در مورد یک کتاب بسیار جالب صحبت کنیم.

نمیدونم کتاب کلید را بزن رو مطالعه کردید یا نه. نویسنده اون جیپ و دن هیس هستند. دو برادری که اساتید دانشگاهند و توی حوزه روانشناسی فردی مشغول تحقیق و نوشتن‌اند.

این کتاب در مورد این صحبت می‌کنه که چطور می‌تونیم یه کاری رو تبدیل به عادت کنیم.


کلید را بزن

توی این کتاب برای ایجاد یک عادت از سه عنصر جالب صحبت می‌کنه. این سه عنصر عبارتند از فیل، فیل سوار و مسیر. اگه قرار باشه یک عادت را شکل بدیم، حالا چه این عادت به صورت فردی باشه و چه به صورت یک عادتی که در یک سازمان می‌خواد شکل بگیره، باید اول با فیل، سپس با فیل سوار به جمع بندی برسیم که با کمک آن‌ها بتونیم مسیر رو برای فیل شکل بدیم.

فیل توی این کتاب نماد احساسات هست و فیل سوار در واقع قوه عقلانیت ما است. می‌تونیم اینجوری بهش نگاه کنیم که فیل همون قوه احساسات و تمایلات زودگذر ما هست و فیل سوار عقل خودمون هست که دوست داره یک کاری که انجام دادنش ساده هم نیست رو انجام بده. در حالیکه انجام دادن اون کار برای ما بسیار مهمه. اما خیلی اوقات چون زور اون فیل از منه فیل سوار بیشتر میشه، نمی‌تونم فیل رو در مسیر اصلی و دلخواه هدایت کنم. در نتیجه فیل از مسیر اصلی خودش خارج میشه.

برای همه ما قطعاً پیش اومده زمانی که می‌خواهیم یه کاری رو انجام بدیم احساسامون بر عقلمون می‌چربه.

جدال فیل و فیل سوار

برای اینکه این حادثه اتفاق نیفته، باید مسیر درستی را به فیل که همون احساسمون هست نشون بدیم. در واقع فیل همون احساسات هست، خیلی جاها دست و پای عقلانیت رو که منه فیل سوار هست رو می‌بنده. در نتیجه نمی‌تونیم تصمیم درستی بگیریم. تا زمانی که فیل سوار بر فیل مسلط هست، فیل در مسیر درست حرکت می‌کنه. اما به محض اینکه فیل سوار نتونه فیل رو هدایت کنه اون از مسیر اصلی خودش خارج میشه. در نتیجه باعث میشه دیرتر به مقصد برسه و یا اصلاً به مقصد خودش نرسه.

برای جلوگیری از این حادثه دو روش رو می‌شه انجام داد. یکی اینکه فیل سوار بیاد و غذایی دلچسب رو جلوی فیلم بگیره. در نتیجه فیلم گرسنه برای خوردن غذا به مسیری که غذا رو توی اون مسیر می‌بینه ادامه میده. اما راه حل دیگه‌ای هست که یک موش دنبال فیلم بندازی. در نتیجه فیل برای اینکه از موش فرار کنه به سرعت در مسیر حرکت می‌کنه. اما چون در حال فرار هست ممکنه از مسیر اصلی خارج بشه، در نتیجه باید توی مسیر اصلی براش نرده‌هایی رو بزاریم که از مسیر خارج نشه.

اما این کار چند تا ایراد دارد یکی اینکه ممکنه با هر بار اصابت فیل با موانعی که گذاشتیم تا از مسیر اصلی خارج نشه، آسیب ببینه و دوم اینکه ممکنه به ما هم به عنوان کسی که سوار بر فیل هستیم آسیب بزنه. در نتیجه این روش راه حل مناسبی نیست. پس باید سوار راه حل درستی را انتخاب کنه تا فیل در مسیر خودش حرکت کنه.


اراده

داستان اراده، انگیزه و عادت هم همین ماجرا هست. برای اینکه انجام دادن کاری تبدیل به عادت روزمره ما بشه، مثل مطالعه کردن، باید اراده زیادی از خودمون به خرج بدیم. برای اینکه اراده انجام کار رو هم داشته باشیم، باید انگیزه درستی برای انجام این کار در ما شکل بگیره.

اراده دقیقاً مثل یک عضله عمل می‌کنه. هرچی عضله رو درست‌تر ورزش بدیم حجیم‌تر میشه و رشد می­کنه. اما اگه به شکلی اشتباه عضلات رو ورزش بدیم یا یکباره فشار زیادی بهشون وارد کنیم، در نتیجه ممکنه عضله آسیب ببینه و یا خیلی زود خسته بشه.


چند کارِگی

شاید برای شما هم مثل من اتفاق افتاده باشه که چند تا کار رو می‌خواهیم با هم دیگه انجام بدیم. تازه اون هم کارهایی که نیاز به قدرت اراده داره. مثل اینکه من یهو تصمیم می‌گیرم سحرخیز بشم، هر شب یک ساعت مطالعه کنم، شبی یک مقاله بنویسم، یک پست در اینستاگرام هم منتشر کنم. کارهایی که هیچ کدومشو قبل از این انجام ندادم و به قول معروف توی یک طوفان شخصیتی جَوگیر شدم. چون هر کدومش نیاز به اراده داره در نتیجه بعد چند روز خسته میشم و موقعی که به خودم میام میبینم خیلی وقته این کارها را انجام ندادم.

اگه شما هم دوست دارین این اتفاقات نیفته بایستی کارهایی رو که نیاز به اراده داره به ترتیب انجام بدین. مدتی یک کار رو انجام بدیم و زمانی که به یک عادت و سیکل طبیعی تبدیل شد که دیگه برای انجامش نیاز به اراده زیادی نداشته باشیم، بریم سراغ کار دوم.

مثل زمانی که توی مدرسه می‌خواستیم نوشتن یاد بگیریم. در کلاس اول ابتدایی اگر جدول ضرب را هم بهمون یاد می‌دادند، حروف الفبا رو هم یاد می‌دادند، تازه بهمون می‌گفتن هر روز باید چند صفحه کتاب هم بخونیم شاید بعد از مدتی کلاً قید مدرسه رفتن رو می‌زدیم و اراده ما کم می‌شد یا بهتره بگم نابود می‌شد. به همین خاطر اول حروف الفبای فارسی را آموزش می‌دن و بعد از مدتی تو کلاس سوم ابتدایی تازه یاد می‌گرفتیم جدول ضرب چی هست. اما دیگه نوشتن برای ما زیاد چالش برانگیز نبود چون به یک عادت برای ما تبدیل شده بود.


انگیزه

پس اولین قسمت این شد که برای انجام یک کار جدید نیاز به اراده داریم اما برای اینکه بتونیم این کار را به صورت مستمر انجام بدیم، باید انگیزه انجام اون کار رو هم داشته باشیم. برای اینکه انگیزه انجام کاری رو داشته باشیم با فکر کردن به دستاوردهای اون کار می‌تونیم انگیزه خودمون رو به شدت افزایش بدیم.

پیشنهاد می‌کنم مقاله اهرم رنج و لذت رو مطالعه کنید.


عادت

اصلاً یه چیزی، ترک عادت موجب مرض است.

به همین خاطر یک راهکار جالب و خوب برای اینکه بتونیم عادات منفی و اشتباهمون رو حذف کنیم، این هست که اونها رو جایگزین کنیم. یعنی به جای تلاش برای حذف یک عادت منفی و ناپسند، اون رو با یک عادت مثبت و خوب جایگزین کنیم.

برای این منظور باید بریم سراغ انگیزه تا بتونیم ازون برای اینجاد عادت جدید و ترک عادت قدیم کمک بگیریم.

انگیزه بخش­‌ها متفاوت هستند. هم انگیزه‌های مثبت داریم و هم انگیزه­‌های منفی. انگیزه­‌های مثبت خیلی خیلی می­تونه به ما کمک کنه. مثلاً اگر قرار هست وزنمون رو کم کنیم، نیازمند شارژ کردن روزانه انگیزمون هستیم. شارژ شدن انگیزه باعث انرژی گرفتن قدرت اراده میشه و افزایش قدرت اراده و انگیزه باعث ایجاد عادت مورد در زندگی روزمره ما میشه.

ساخت عادت

زمانی که ۲۱ روز یک کار جدید رو انجام می‌دیم، اون کار جدید به یک عادت تبدیل میشه و دیگه برای انجام اون کار خیلی خیلی کمتر به اراده نیاز دارم. اگه انجام دادن اون کار رو تا ۹۰ روز ادامه بدم، باعث میشه سبک زندگیمون تغییر کنه و دیگه رفتارهامون مثل قبل نباشه. اصطلاحاً لایف استایل برای خودمون شکل می‌دیم.

امیدوارم این مقاله برای شما عزیز مفید بوده باشه و شما هم بتونید با استفاده از سه ابزار اراده، انگیزه و عادت؛ عادت های خوبی رو در خودتون شکل بدید. یادتون باشه اراده مثل یک عضله است که آروم آروم باید تقویت بشه و بهش شکل بدیم. تغذیه این عضله هم برمی‌گرده به انگیزه‌های ما برای ایجاد عادت جدید.

موفق و فراتر از من باشید.

مقاله های مرتبط :

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *